Gradiška kroz historiju

Gradiška je grad i opština na sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine. Zahvata Lijevče polje i Potkozarje, s površinom

Gradiška je grad i opština na sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine. Zahvata Lijevče polje i Potkozarje, s površinom od 761,74 km2. Na sjeveru graniči sa Novom Gradiškom i Novskom u Hrvatskoj uz rijeku Savu u dužini od 40 km, na istoku graniči Srpcem, na jugu najvećim dijelom s Laktašima i djelimično s banjalučkom opštinom, a na zapadu i jugozapadu s dubičkom i prijedorskom.

Gradiška se prema pisanim dokumentima, prvi put pominje prije nešto više od 700 godina i to pod nazivom Gradiški Brod. Međutim, život na prostorima sadašnjeg grada, u bližoj i široj okolini, datira još od pretistorijskog doba. Gradiskia, Gradisthue, Gradiscia su nazivi na latinskom jeziku koji potiču iz Srednjeg vijeka. Nakon osnivanja Nove Gradiške (Noe Gradisca) 1784. godine, naziv Alt Gradisca ili Vtero Gradisca (Stara Gradiška) se upotrebljava za naselje na lijevoj obali Save, dok desna obala Save dobija ime Gradisca Turcicum (Turska Gradiška). Kasnije se ovaj grad naziva i Berbir po istoimenoj osmanskoj tvrđavi koja je tu sagrađena.

Samo ime Gradiška podsjeća na neki grad, građenje, građevinu ili slično. Poznati osmanski putopisac iz 17. vijeka Evlija Čelebija, opisujući ovo mjesto u to vrijeme kaže da Gradiška na bosanskom jeziku znači mali grad. U doba Rimljana na mjestu sadašnjeg grada nalazilo se naselje Municipium Servicium, koje je bilo važna raskrsnica puteva prema istoku i jugu Balkana, odnosno pristanište za riječnu rimsku flotu što dovoljno govori o strateškom značaju naselja u to vrijeme. Ono se početkom nove ere spominje pod imenima Servitium, Serviti, Serbitio i slično.

Pin It